Hướng dẫn bảo dưỡng tường xây bằng gạch block không nung

Bảo dưỡng tường xây bằng gạch block không nung là công đoạn quan trọng giúp vữa xây và các mạch liên kết phát triển cường độ trong điều kiện phù hợp, đồng thời hạn chế tình trạng mất nước quá nhanh, nứt do co ngót và bong tróc lớp hoàn thiện. Tuy nhiên, cách bảo dưỡng cần căn cứ vào loại gạch, loại vữa, thời tiết và yêu cầu kỹ thuật của công trình. Bài viết dưới đây là hướng dẫn bảo dưỡng tường xây bằng gạch block không nung, gồm quy trình thực hiện, những lỗi cần tránh và cách kiểm tra chất lượng tường sau khi xây.

Show Image

Trả lời nhanh: bảo dưỡng tường xây bằng gạch block không nung cần làm gì? Bảo dưỡng tường xây bằng gạch block không nung cần tập trung bảo vệ mạch vữa mới xây, hạn chế mất nước quá nhanh và tránh tác động mạnh lên tường khi vữa chưa ổn định. Thời điểm, cách thức và tần suất bảo dưỡng cần căn cứ vào loại vữa, điều kiện thời tiết và hướng dẫn kỹ thuật của hệ vật liệu được sử dụng.

Vì sao cần bảo dưỡng tường xây bằng gạch block không nung?

Cần bảo dưỡng tường xây bằng gạch block không nung vì vữa xây chỉ phát triển cường độ tốt khi còn đủ nước và không bị khô đột ngột. Với tường dùng gạch block không nung, mạch vữa là vị trí liên kết các viên gạch thành một khối. Nếu mạch vữa yếu hoặc bị rạn ngay từ đầu, chất lượng chung của tường sẽ bị ảnh hưởng dù viên gạch đạt yêu cầu.

Bảo dưỡng giúp vữa xây phát triển cường độ như thế nào?

Vữa xi măng cứng lại nhờ phản ứng thủy hóa giữa xi măng và nước. Phản ứng này cần độ ẩm trong giai đoạn đầu để diễn ra đầy đủ. Khi nước bốc hơi hoặc bị gạch hút đi quá nhanh, lượng nước dành cho phản ứng giảm, mạch vữa có thể kém đặc chắc và bám dính không tốt vào gạch.

Vì vậy, bảo dưỡng tường gạch block thực chất là giữ cho mạch vữa có điều kiện ẩm phù hợp để phát triển cường độ. Mức độ cần thiết khác nhau theo loại vữa, vữa trộn tại chỗ hay vữa khô đóng bao, và cả đặc tính hút nước của từng dòng gạch.

Hạn chế mất nước nhanh, co ngót và nứt bề mặt

Khi mạch vữa mất nước nhanh, thể tích vữa co lại và có thể xuất hiện các vết nứt nhỏ, thường gọi là nứt chân chim, trên mạch hoặc bề mặt tường. Nắng gắt, gió khô và nền nhiệt cao làm hiện tượng này dễ xảy ra hơn.

Bảo dưỡng phù hợp giúp giảm nguy cơ nứt do co ngót, nhưng không thể loại bỏ hoàn toàn mọi vết nứt. Nứt tường còn có thể đến từ lún nền, chuyển vị kết cấu, thiếu liên kết hoặc lỗi thiết kế, và các nguyên nhân này không giải quyết được bằng việc tưới nước.

Ảnh hưởng đến độ bền mạch vữa và lớp hoàn thiện

Nếu bảo dưỡng tường gạch block không đúng cách, mạch vữa kém ổn định có thể kéo theo các vấn đề ở lớp hoàn thiện như bong tróc, rạn chân chim hoặc thấm nước tại các vị trí nứt. Lớp trát và sơn bám lên nền tường, nên nền không đạt yêu cầu sẽ làm giảm độ bền của cả hệ hoàn thiện.

Phân biệt bảo dưỡng tường xây với bảo dưỡng bê tông kết cấu

Bảo dưỡng bê tông kết cấu như cột, dầm, sàn có quy định riêng theo hồ sơ thiết kế và tiêu chuẩn thi công bê tông. Bảo dưỡng tường xây tập trung vào mạch vữa và bề mặt tường, mục tiêu là giữ ẩm vừa đủ và bảo vệ tường mới xây. Không nên áp dụng nguyên xi quy trình của bê tông kết cấu cho tường, cũng như ngược lại.

Khi nào cần bắt đầu bảo dưỡng tường gạch block?

Với việc bảo dưỡng tường xây bằng gạch block không nung, không có một mốc giờ hay số ngày cố định phù hợp cho mọi công trình. Thời điểm bắt đầu và thời gian duy trì phụ thuộc vào chỉ dẫn của nhà sản xuất vữa, hồ sơ kỹ thuật, điều kiện thời tiết và tình trạng thực tế của mạch vữa.

Thời điểm bảo dưỡng sau khi xây

Nguyên tắc chung là bảo vệ mạch vữa ngay sau khi xây, trước khi vữa bị khô nhanh. Việc làm ẩm bề mặt chỉ nên thực hiện khi vữa đã đủ ổn định để không bị xói hay trôi. Quan sát mạch vữa thực tế sẽ đáng tin cậy hơn việc chờ đủ số giờ một cách máy móc.

Điều chỉnh cách bảo dưỡng theo thời tiết nắng nóng, hanh khô

Trời nắng nóng, hanh khô và có gió, nước bốc hơi nhanh nên mạch vữa dễ khô sớm. Lúc này cần che chắn tường khỏi nắng gắt, hạn chế gió lùa trực tiếp và kiểm tra độ ẩm bề mặt thường xuyên hơn. Cách điều chỉnh cụ thể nên dựa trên hướng dẫn của hệ vật liệu đang dùng.

Lưu ý khi trời mưa, độ ẩm không khí cao hoặc có gió mạnh

Mưa lớn có thể làm xói mạch vữa còn non, còn gió mạnh làm tường khô không đều. Cần che phủ tường mới xây khi có mưa, đồng thời tránh để nước chảy trực tiếp lên mặt tường. Khi độ ẩm không khí cao, mạch vữa mất nước chậm hơn nên thường không cần tưới thêm như khi trời nắng.

Những yếu tố quyết định thời gian và tần suất bảo dưỡng

Thời gian và tần suất bảo dưỡng phụ thuộc vào nhiều yếu tố cùng lúc: loại vữa, đặc tính hút nước của gạch, nhiệt độ, độ ẩm, nắng gió, vị trí tường và chỉ dẫn kỹ thuật. Bảng dưới đây tóm tắt hướng điều chỉnh theo điều kiện, không phải mốc cố định.

Quy trình bảo dưỡng tường xây bằng gạch block không nung đúng kỹ thuật

Phần này mô tả tuần tự các thao tác thực tế của quy trình bảo dưỡng tường xây bằng gạch block không nung. Quy trình bảo dưỡng chỉ là một phần của thi công, nên bạn nên đọc kèm hướng dẫn sử dụng gạch block không nung để nắm đầy đủ các bước xây trước đó.

Kiểm tra tường và mạch vữa sau khi hoàn thành từng đợt xây

Sau mỗi đợt xây, hãy kiểm tra độ đầy của mạch vữa, độ thẳng của tường và các vị trí xây lệch. Phát hiện sớm giúp xử lý ngay khi vữa còn dễ sửa. Đồng thời đối chiếu kích thước gạch block không nung thực tế với bản vẽ, vì viên gạch sai quy cách thường kéo theo mạch vữa không đều.

Chuẩn bị dụng cụ và nguồn nước sạch

Chuẩn bị bình tưới phun sương hoặc dụng cụ phun nhẹ, vòi có đầu tản nước, bạt hoặc vật liệu che phủ và nguồn nước sạch. Nước lẫn tạp chất hoặc phèn nặng có thể ảnh hưởng đến bề mặt vữa. Với khu vực nâng hạ nhiều, cần tính đến khối lượng gạch block không nung khi sắp xếp vật liệu để tránh va chạm vào tường mới xây.

Làm ẩm bề mặt đúng cách, tránh tác động mạnh lên mạch vữa còn non

Dùng tia phun mịn, nhẹ và đều trên bề mặt. Không phun nước áp lực cao hoặc tưới đẫm tùy tiện khi mạch vữa chưa đủ ổn định, vì dòng nước mạnh có thể xói vữa và làm bề mặt loang lổ. Mục tiêu là giữ ẩm, không phải làm ngập nước.

Duy trì điều kiện độ ẩm phù hợp trong giai đoạn đầu

Trong giai đoạn đầu, theo dõi tình trạng bề mặt để quyết định có cần làm ẩm thêm hay không. Có thể kết hợp che phủ để giảm bay hơi. Tần suất không đặt cố định trước mà điều chỉnh theo thời tiết, tình trạng mạch vữa và chỉ dẫn của nhà sản xuất vữa.

Kiểm tra lại bề mặt, mạch vữa và các vị trí dễ phát sinh khuyết tật

Các vị trí cần chú ý gồm góc tường, chỗ giao với cột và dầm, quanh ô cửa và các mặt tường hứng nắng gió. Đây là nơi ứng suất tập trung hoặc điều kiện bay hơi không đều nên dễ phát sinh rạn nứt hơn.

Ghi nhận tình trạng bảo dưỡng và bàn giao cho công đoạn tiếp theo

Hãy ghi lại thời điểm bắt đầu bảo dưỡng, điều kiện thời tiết, biện pháp đã áp dụng và các khuyết tật đã phát hiện. Nhật ký này giúp giám sát nghiệm thu và làm căn cứ khi chuyển sang công đoạn trát hoặc hoàn thiện.

Cách bảo dưỡng tường block theo từng vị trí công trình

Điều kiện tiếp xúc môi trường và chức năng của tường quyết định cách bảo dưỡng tường xây bằng gạch block không nung ở từng vị trí. Danh mục ứng dụng gạch block không nung khá đa dạng, nên cách bảo dưỡng cũng cần điều chỉnh theo từng vị trí. Phạm vi sử dụng của từng loại block luôn phải theo thiết kế, không nên hiểu rằng mọi loại gạch đều phù hợp cho mọi kết cấu.

Bảo dưỡng tường ngoài trời tiếp xúc trực tiếp với nắng và gió

Tường ngoài trời chịu bay hơi nhanh nhất, nhất là mặt hướng nắng chiều và mặt hứng gió. Nên che chắn, theo dõi từng mặt tường riêng và tránh để một mặt khô hơn hẳn các mặt còn lại. Chênh lệch độ ẩm giữa các mặt có thể làm tường rạn không đều.

Bảo dưỡng tường ngăn trong nhà

Tường ngăn nằm trong không gian ít nắng gió nên nguy cơ mất nước nhanh thường thấp hơn. Tuy vậy vẫn cần theo dõi nếu công trình đang trong mùa hanh khô hoặc có quạt, máy hút gió chạy gần tường. Với gạch block không nung xây tường ngăn, điểm cần để mắt thêm là các vị trí tiếp giáp với cột và dầm.

Bảo dưỡng tường rào và tường bao

Tường rào và tường bao tiếp xúc môi trường ở cả hai mặt nên chịu nắng, gió và mưa tác động trực tiếp. Với gạch block xây tường rào, cần chú ý thêm các đoạn tường dài và chỗ giao với trụ. Với gạch block không nung xây tường bao, việc bảo dưỡng tốt còn tạo nền ổn định cho lớp chống thấm và hoàn thiện sau này.

Lưu ý với tường block chịu lực hoặc tường thuộc hệ kết cấu được thiết kế riêng

Với tường chịu lực, mọi biện pháp bảo dưỡng phải tuân thủ hồ sơ thiết kế và biện pháp thi công đã được phê duyệt. Việc dùng gạch block không nung xây tường chịu lực chỉ phù hợp khi loại gạch và kết cấu được thiết kế cho mục đích đó. Tương tự, khi làm việc với gạch block không nung xây móng nhà, cần phân biệt tường móng xây gạch với móng chịu lực của hệ kết cấu và làm theo chỉ dẫn thiết kế.

Bảo vệ tường mới xây trước mưa lớn và va chạm cơ học

Tường mới xây chưa chịu được tác động mạnh. Cần che phủ khi trời mưa, đặt rào chắn hoặc cảnh báo ở khu vực xe đẩy, giàn giáo và vật liệu di chuyển. Va đập vào tường khi vữa chưa ổn định có thể làm lệch gạch hoặc nứt mạch mà khó phát hiện bằng mắt thường.

Show Image

Những sai lầm cần tránh khi bảo dưỡng tường gạch block

Khi bảo dưỡng tường xây bằng gạch block không nung, mỗi sai lầm dưới đây đều có nguyên nhân, dấu hiệu, hậu quả có thể xảy ra và cách phòng tránh. Các lỗi này cũng liên quan đến việc chọn vật liệu, nên bạn nên cân nhắc thêm ưu nhược điểm gạch block không nung trước khi quyết định phương án thi công.

Để tường mất nước quá nhanh trong thời tiết nóng

• Nguyên nhân: không che chắn, bỏ sót việc theo dõi khi trời nắng gió.
• Dấu hiệu: mạch vữa sáng màu nhanh, bề mặt rạn nhỏ.
• Hậu quả có thể xảy ra: mạch vữa kém liên kết, nứt co ngót.
• Phòng tránh: che chắn nắng gió và kiểm tra độ ẩm thường xuyên.

Tưới nước quá mạnh làm ảnh hưởng mạch vữa mới xây

• Nguyên nhân: dùng vòi áp lực cao hoặc tưới đẫm khi vữa còn non.
• Dấu hiệu: vữa bị xói, bề mặt loang lổ, nước chảy thành vệt.
• Hậu quả có thể xảy ra: mạch vữa mất độ đặc chắc, gạch có thể xê dịch.
• Phòng tránh: dùng tia phun mịn, nhẹ và đều.

Bảo dưỡng không đồng đều giữa các khu vực tường

• Nguyên nhân: chỉ chăm một số mặt tường, bỏ qua mặt khuất hoặc mặt cao.
• Dấu hiệu: có mảng tường khô, mảng còn ẩm rõ rệt.
• Hậu quả có thể xảy ra: co ngót không đều, rạn tại ranh giới giữa các vùng.
• Phòng tránh: kiểm tra theo từng mặt tường và ghi nhận trong nhật ký.

Trát tường hoặc thi công lớp hoàn thiện khi nền chưa đáp ứng yêu cầu

• Nguyên nhân: vội tiến độ, chỉ nhìn bề mặt thấy khô là trát.
• Dấu hiệu: lớp trát khó bám, nền còn lệch hoặc còn khuyết tật.
• Hậu quả có thể xảy ra: lớp trát bong, rạn, che khuất lỗi bên dưới.
• Phòng tránh: kiểm tra nền theo chỉ dẫn kỹ thuật và hướng dẫn của hệ vật liệu trước khi trát.

Chỉ tưới nước nhưng bỏ qua lỗi xây, mạch vữa và chuyển vị kết cấu

• Nguyên nhân: coi bảo dưỡng là giải pháp cho mọi loại nứt.
• Dấu hiệu: vết nứt vẫn phát triển dù đã bảo dưỡng đầy đủ.
• Hậu quả có thể xảy ra: nguyên nhân thật không được xử lý, vết nứt lan rộng.
• Phòng tránh: khi nứt kéo dài hoặc có quy luật, cần được người có chuyên môn đánh giá nguyên nhân.

Cách kiểm tra chất lượng tường sau khi bảo dưỡng

Sau khi bảo dưỡng tường xây bằng gạch block không nung, không nên kết luận tường đạt chất lượng chỉ dựa vào màu sắc hoặc độ khô bề mặt. Tiêu chí nghiệm thu cần căn cứ hồ sơ thiết kế, chỉ dẫn kỹ thuật và tiêu chuẩn áp dụng cho công trình.

Show Image

Kiểm tra độ thẳng, độ phẳng và độ đồng đều của mạch vữa

Dùng thước thủy, thước thẳng và dây dọi để kiểm tra độ thẳng đứng, độ phẳng của tường. Quan sát mạch vữa có đầy, đều và liên tục hay không. Sai lệch phát hiện ở giai đoạn này vẫn còn cơ hội xử lý trước khi bị lớp trát che khuất.

Nhận biết dấu hiệu nứt bề mặt, rỗ mạch hoặc bong tróc

Các dấu hiệu thường gặp gồm rạn nhỏ trên mạch vữa, mạch bị rỗ hoặc thiếu vữa, bề mặt bong vảy. Hãy ghi lại vị trí và hình dạng khuyết tật để theo dõi sự thay đổi theo thời gian.

Phân biệt khuyết tật bề mặt với dấu hiệu nứt cần đánh giá chuyên môn

Vết rạn nhỏ, ngắn, nằm ngẫu nhiên trên mạch thường liên quan đến co ngót bề mặt. Vết nứt dài, chạy chéo, rộng dần, xuất hiện ở góc cửa hoặc chỗ giao với kết cấu có thể báo hiệu chuyển vị hoặc lún. Trường hợp thứ hai cần kỹ sư đánh giá, không nên tự xử lý bằng cách trám bề mặt.

Checklist nghiệm thu trước khi trát hoặc hoàn thiện tường

• Tường đúng bản vẽ về vị trí, kích thước và độ thẳng.
• Mạch vữa đầy, đều, không rỗ hoặc thiếu vữa.
• Đã xử lý các khuyết tật phát hiện trong quá trình bảo dưỡng.
• Chi tiết liên kết, lanh tô và gia cường đúng thiết kế.
• Nền đáp ứng yêu cầu của lớp trát theo chỉ dẫn kỹ thuật.
• Đã ghi nhận nhật ký bảo dưỡng và các vị trí cần theo dõi.

Khi chọn vật liệu hoàn thiện hoặc cân nhắc phương án thay thế, bạn có thể tham khảo thêm bài so sánh gạch block không nung và gạch đất nung để hiểu khác biệt về đặc tính thi công giữa hai nhóm vật liệu.

Bảo dưỡng tường tốt cần kết hợp với lựa chọn gạch và kỹ thuật xây phù hợp

Bảo dưỡng tường xây bằng gạch block không nung là một phần của kiểm soát chất lượng, không thể thay thế việc chọn vật liệu phù hợp, thi công đúng kỹ thuật hoặc xử lý nguyên nhân kết cấu. Nếu viên gạch sai quy cách hay mạch xây không đều, bảo dưỡng tốt đến đâu cũng chỉ giảm được một phần rủi ro.

Chọn gạch block đúng kích thước và mục đích sử dụng

Hãy xác định tường cần xây là tường bao, tường ngăn, tường rào hay tường chịu lực rồi đối chiếu hồ sơ thiết kế. Với những công trình đang cân nhắc giữa các nhóm vật liệu, bài so sánh gạch block không nung và gạch bê tông nhẹ AAC giúp phân biệt hai loại có công nghệ và cách thi công khác nhau.

Kiểm soát định mức gạch, lượng vữa và độ đồng đều mạch xây

Dự trù đúng số lượng gạch và lượng vữa giúp thi công liên tục, tránh phải xây vá, xây bù ở những vị trí đã đông cứng. Khi lập dự toán, bạn cần phân biệt định mức lý thuyết với số lượng dự trù thực tế; tham khảo định mức gạch block không nung để có cơ sở tính. Nếu cần số liệu chi phí cụ thể, có thể xem báo giá gạch block không nung rồi đối chiếu với quy cách đã chọn.

Phối hợp giữa kỹ thuật xây, bảo dưỡng và chống thấm

Ba khâu này nối tiếp nhau: xây đúng giúp mạch vữa đồng đều, bảo dưỡng đúng giúp mạch vữa phát triển cường độ, chống thấm đúng giúp bảo vệ tường trước nước. Bỏ một khâu thường làm giảm hiệu quả của hai khâu còn lại, đặc biệt với tường ngoài trời.

Khi nào cần đánh giá nguyên nhân nứt trước khi sửa chữa?

Cần đánh giá nguyên nhân trước khi sửa khi vết nứt dài, rộng dần, xuất hiện lặp lại sau khi đã trám, nằm ở vị trí kết cấu quan trọng hoặc đi kèm biểu hiện lún, nghiêng. Trám bề mặt khi chưa biết nguyên nhân có thể che khuất vấn đề thực sự.

Câu hỏi thường gặp về bảo dưỡng tường xây bằng gạch block không nung

Tường xây bằng gạch block không nung bao lâu thì cần bảo dưỡng?

Thời điểm bắt đầu phụ thuộc vào loại vữa, điều kiện thời tiết và hướng dẫn kỹ thuật. Cần bảo vệ mạch vữa mới xây, tránh để mất nước quá nhanh hoặc bị mưa tác động mạnh.

Có cần tưới nước cho tường gạch block không nung sau khi xây không?

Cần căn cứ loại gạch, loại vữa và chỉ dẫn thi công. Không áp dụng tưới nước đại trà nếu chưa xác định yêu cầu dưỡng hộ của hệ vật liệu đang dùng.

Mỗi ngày nên tưới nước cho tường gạch block bao nhiêu lần?

Không có một tần suất cố định cho mọi trường hợp. Điều chỉnh theo thời tiết, tình trạng bề mặt và hướng dẫn của nhà sản xuất vữa.

Bảo dưỡng tường gạch block không nung trong thời tiết nắng nóng như thế nào?

Hạn chế để tường mới xây tiếp xúc nắng gắt và gió khô kéo dài; duy trì điều kiện ẩm phù hợp nhưng không làm xói mạch vữa.

Vì sao tường gạch block không nung vẫn bị nứt sau khi bảo dưỡng?

Có thể do co ngót vữa, mạch xây không đạt yêu cầu, chuyển vị kết cấu, lún hoặc tác động môi trường. Cần xác định nguyên nhân trước khi sửa chữa.

Sau khi xây bao lâu thì có thể trát tường gạch block?

Phụ thuộc loại vữa, điều kiện bảo dưỡng và yêu cầu kỹ thuật của lớp trát. Không xác định thời điểm chỉ dựa trên số ngày; cần kiểm tra nền và tuân thủ hướng dẫn của hệ vật liệu.

Bảo dưỡng đúng cách có giúp tường gạch block không nung không bị nứt không?

Bảo dưỡng phù hợp giúp giảm nguy cơ nứt do mất nước nhanh và co ngót, nhưng không loại bỏ được mọi nguyên nhân gây nứt.

Kết luận

Hướng dẫn bảo dưỡng tường xây bằng gạch block không nung có thể gói gọn trong ba nguyên tắc: bảo vệ mạch vữa mới xây, điều chỉnh việc bảo dưỡng theo điều kiện thực tế và kiểm tra chất lượng trước khi chuyển sang công đoạn tiếp theo. Bảo dưỡng đúng cách hỗ trợ tăng độ bền tường, nhưng không thay thế thiết kế và thi công đúng kỹ thuật.

Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về sản phẩm và lựa chọn gạch phù hợp với yêu cầu công trình, hãy liên hệ Gạch Không Nung Khai Phong (nhà máy tại Núi Thành, TP Đà Nẵng) qua website gachkhongnungkp.com. Thương hiệu thuộc hệ sinh thái của Tập đoàn Trần Doãn.

Tài Liệu Tham Khảo

• TCVN 6477:2022 – Gạch bê tông.
• QCVN 16:2023/BXD – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng.
• Hồ sơ thiết kế, chỉ dẫn kỹ thuật và yêu cầu nghiệm thu của công trình.
• Tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất gạch block không nung và vữa xây.
• Hướng dẫn thi công, bảo dưỡng và hoàn thiện của nhà sản xuất hệ vật liệu được sử dụng.