Kích thước gạch thẻ không nung: Tiêu chuẩn & cách chọn đúng trong thi công mới nhất 2026

Kích thước gạch thẻ không nung là yếu tố được xem xét hàng đầu khi thi công công trình sử dụng loại gạch thân thiện môi trường này. Trong bài viết này Gạch Không Nung Khai Phong sẽ cung cấp cho độc giả góc nhìn tổng quan và so sánh trực quan về gạch thẻ không nung hay còn được gọi với tên gọi khác như gạch thẻ xi măng, gạch thẻ bê tông…

Kích thước gạch thẻ không nung là gì?

Kích thước gạch thẻ không nung là tập hợp ba thông số hình học cơ bản của viên gạch bao gồm chiều dài (L), chiều rộng (W) và chiều cao (H), thường được biểu thị theo đơn vị milimét theo thứ tự L×W×H. Đây là thông số đầu vào không thể thiếu trong thiết kế tường xây, lập dự toán vật liệu và tổ chức thi công thực tế tại công trường.

Trong thực tế xây dựng, kích thước gạch ảnh hưởng trực tiếp đến mô-đun xây dựng – tức là đơn vị lặp lại của hệ thống tường xây khi kết hợp với lớp vữa. Khi các viên gạch có kích thước đồng đều và đúng tiêu chuẩn, hệ mạch vữa sẽ ổn định và đều nhau, giúp bề mặt tường đạt độ phẳng cao, giảm thiểu sai lệch tích lũy theo chiều cao, đồng thời hạn chế tối đa việc phải điều chỉnh tại công trường – vốn là nguyên nhân chính làm chậm tiến độ và đội chi phí nhân công.

Không giống như các vật liệu hoàn thiện (gạch ốp, đá ốp lát), kích thước gạch xây có tác động toàn diện đến kết cấu tường, ảnh hưởng đến khả năng chịu lực, độ bền liên kết mạch vữa và tính thẩm mỹ lâu dài của công trình. Chính vì vậy, hiểu đúng và lựa chọn đúng kích thước là điều kiện tiên quyết mà bất kỳ kỹ sư hay nhà thầu có kinh nghiệm nào cũng cần nắm vững trước khi bắt tay vào thi công.

Xem thêm: Gạch thẻ không nung là gì?

Kích thước gạch thẻ không nung phổ biến hiện nay

Kích thước tiêu chuẩn 190×90×55mm

Kích thước 190×90×55mm hiện được xem là quy chuẩn phổ biến nhất đối với gạch thẻ đặc không nung tại thị trường Việt Nam. Đây không phải là con số ngẫu nhiên – đây là kết quả của quá trình chuẩn hóa kỹ thuật dựa trên hệ modul xây dựng truyền thống.

Cụ thể, khi kết hợp kích thước viên gạch 190mm (chiều dài) với mạch vữa ngang 10mm tiêu chuẩn, ta được modul dài = 200mm. Tương tự, chiều cao 55mm cộng với mạch vữa đứng 10mm cho modul cao = 65mm. Hai con số này tạo ra sự đồng bộ hoàn hảo với các bước tính toán theo hệ lưới 100mm và 200mm vốn được dùng phổ biến trong thiết kế kiến trúc Việt Nam. Điều này đồng nghĩa với việc các cạnh tường, vị trí cửa, cao độ sàn đều có thể được căn chỉnh về đúng vị trí thiết kế mà không cần cắt gạch hay điều chỉnh bất thường.

Về mặt công thái học lao động, kích thước này cũng được tối ưu hóa cho thao tác của thợ xây. Trọng lượng một viên gạch thẻ đặc 190×90×55mm dao động từ 1,8 đến 2,2 kg tùy tỷ trọng cốt liệu – không quá nặng để gây mỏi tay trong chu kỳ xây liên tục, nhưng vẫn đủ khối lượng để viên gạch ổn định khi đặt lên mạch vữa, tránh bị xô lệch trong quá trình chỉnh sửa.

Kích thước biến thể: 190×90×45mm và 190×90×65mm

Ngoài kích thước tiêu chuẩn, trên thị trường còn xuất hiện một số biến thể chiều cao như 190×90×45mm và 190×90×65mm.

• 190×90×45mm: Thường được sử dụng khi cần điều chỉnh cao độ trong các lần xây cuối cùng của một tầng để khớp với cao độ sàn thiết kế, hoặc dùng trong các hạng mục tường thấp như bờ tường sân vườn, tường bao quanh bồn hoa.
• 190×90×65mm: Ít phổ biến hơn, đôi khi được đặt hàng riêng cho các dự án có yêu cầu thiết kế đặc biệt về nhịp tường hoặc cần tăng năng suất xây (ít hàng gạch hơn trên cùng chiều cao).

Tuy nhiên, cả hai biến thể này đều có tính sẵn có thấp hơn trên thị trường, thời gian giao hàng lâu hơn và thường phát sinh chi phí đặt hàng theo số lượng tối thiểu. Với các công trình thông thường, kích thước 190×90×55mm vẫn là lựa chọn tối ưu về mọi mặt.

Xem thêm: Các loại gạch thẻ không nung

Vì sao kích thước 190×90×55mm trở thành tiêu chuẩn?

Câu trả lời nằm ở sự hội tụ của nhiều yếu tố kỹ thuật, kinh tế và thực tiễn thi công.

Thứ nhất, tính đồng bộ với hệ modul xây dựng. Như đã phân tích ở trên, kích thước này tạo ra modul 200mm theo chiều dài và 65mm theo chiều cao, tương thích hoàn toàn với lưới thiết kế phổ biến nhất trong kiến trúc dân dụng và công nghiệp Việt Nam.

Thứ hai, cân bằng giữa độ bền và trọng lượng. Với chiều rộng 90mm, viên gạch tạo ra tường “tường 10” (độ dày tường ~100mm sau khi trát) – loại tường phổ biến nhất trong xây dựng nhà ở và tường ngăn nội thất. Đây là chiều dày đủ để đảm bảo cách âm cơ bản, không gian cài đặt điện âm tường, và chịu tải trọng bản thân tường mà không cần kết cấu phụ trợ.

Thứ ba, hiệu quả sản xuất. Từ phía nhà máy sản xuất, khuôn ép kích thước 190×90×55mm đã được chuẩn hóa trên hầu hết dây chuyền sản xuất gạch không nung tại Việt Nam. Điều này giúp đảm bảo nguồn cung ổn định, chi phí sản xuất tối ưu và khả năng thay thế giữa các nhà cung cấp khi cần.

Thứ tư, tối ưu hóa năng suất lao động. Trong điều kiện xây dựng Việt Nam, một thợ xây lành nghề có thể xây từ 400–500 viên gạch thẻ kích thước này trong một ca làm việc 8 tiếng. Nếu kích thước quá lớn, thợ mau mệt và giảm độ chính xác; nếu quá nhỏ, mỗi m² tường cần quá nhiều viên gạch, làm chậm tiến độ và tăng tiêu hao vữa.

Thứ năm, khả năng kiểm soát chất lượng. Khi toàn bộ công trình chỉ sử dụng một loại kích thước, công tác kiểm tra nhập kho, kiểm soát chất lượng và theo dõi định mức trở nên đơn giản hơn nhiều, giảm thiểu rủi ro nhầm lẫn và hao hụt bất thường.

Kích thước gạch thẻ không nung theo tiêu chuẩn kỹ thuật

Sai số kích thước cho phép theo QCVN 16:2023/BXD

Theo quy định tại QCVN 16:2023/BXD – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng – các sản phẩm vật liệu xây phải đáp ứng giới hạn dung sai kích thước nhằm đảm bảo tính đồng nhất trong thi công. Cụ thể với gạch không nung xi măng cốt liệu:

Đây là ngưỡng sai số tối đa được chấp nhận. Trên thực tế, các nhà máy sản xuất gạch không nung uy tín thường kiểm soát sai số trong khoảng ±1–1,5mm để đảm bảo chất lượng thi công và uy tín thương hiệu.

Xem thêm: Tiêu chuẩn kỹ thuật gạch thẻ không nung 

Ảnh hưởng thực tế của sai số đến chất lượng thi công

Nhiều nhà thầu lầm tưởng rằng sai số nhỏ vài mm không đáng kể. Nhưng thực tế, trong một tường cao 3 mét với khoảng 40–45 hàng gạch, sai số tích lũy về chiều cao có thể lên đến 40–90mm nếu mỗi viên gạch sai số 1–2mm. Điều này dẫn đến:

• Hàng gạch bị lệch cao độ so với thiết kế, đặc biệt nghiêm trọng ở vị trí giáp lanh cửa sổ, cửa đi và sàn tầng trên.
• Mạch vữa không đều, buộc thợ xây phải bù bằng cách tăng/giảm độ dày vữa, làm giảm cường độ liên kết tại các mạch vữa dày bất thường.
• Tường không phẳng, phát sinh chi phí trát tường dày hơn thiết kế, tiêu tốn thêm vữa trát và công lao động.
• Giảm thẩm mỹ, đặc biệt với các công trình xây tường gạch trần (không trát) hoặc yêu cầu độ phẳng cao.

Chính vì vậy, việc kiểm tra kích thước gạch ngay khi nhận hàng, trước khi đưa vào thi công, là bước không thể bỏ qua trong quy trình kiểm soát chất lượng vật tư công trường.

Liên hệ giữa kích thước và cấu tạo gạch

Độ ổn định kích thước của viên gạch không nung không chỉ phụ thuộc vào quy trình sản xuất, mà còn gắn liền chặt chẽ với cấu tạo vật liệu bên trong viên gạch.

Gạch thẻ đặc xi măng cốt liệu – loại phổ biến nhất trên thị trường hiện nay – có cấu trúc toàn khối, không lỗ rỗng, được tạo thành từ hỗn hợp xi măng Portland, cát nghiền (hoặc đá mi), nước và các phụ gia theo tỷ lệ thiết kế. Cấu trúc đặc chắc này mang lại hai lợi thế trực tiếp về kích thước:

1. Hạn chế co ngót sau đóng rắn: Gạch đặc không có lỗ rỗng nên quá trình co ngót xi măng diễn ra đồng đều, không bị tập trung ứng suất tại các vách ngăn mỏng như gạch lỗ, do đó kích thước sau dưỡng hộ ổn định hơn.
2. Khả năng chịu lực ép khuôn đồng đều: Khi ép khuôn trong dây chuyền sản xuất, lực ép phân bố đều trên toàn tiết diện của viên gạch đặc, đảm bảo mật độ vật liệu đồng nhất và kích thước nhất quán giữa các viên.

Ngược lại, các loại gạch có lỗ rỗng (gạch block, gạch lỗ 2 lỗ, 4 lỗ) có xu hướng biến dạng cao hơn do phân bố vật liệu không đều, đặc biệt ở các vách ngăn giữa các lỗ rỗng – vị trí tập trung ứng suất dễ gây nứt vi mô và biến dạng kích thước.

Xem thêm: Cấu tạo gạch thẻ không nung

Gạch thẻ xi măng và gạch thẻ bê tông – có khác nhau không?

Đây là thắc mắc phổ biến trong giới kỹ thuật và thực tế là câu trả lời khá đơn giản: hai tên gọi này về cơ bản chỉ là hai cách gọi khác nhau cho cùng một loại sản phẩm.

Cả “gạch thẻ xi măng” và “gạch thẻ bê tông” đều thuộc nhóm gạch không nung xi măng cốt liệu, được sản xuất từ hỗn hợp xi măng (chất kết dính) và cốt liệu khoáng (cát, đá mi, đá mạt hoặc xỉ lò cao). Thuật ngữ “xi măng” nhấn mạnh vào chất kết dính sử dụng, trong khi “bê tông” nhấn mạnh vào bản chất tổng hợp của vật liệu (xi măng + cốt liệu).

Điểm khác biệt thực sự cần chú ý không phải ở tên gọi, mà là ở tỷ lệ cấp phối. Một số nhà sản xuất điều chỉnh tỷ lệ xi măng/cốt liệu để đáp ứng các mức cường độ nén khác nhau (từ 5 MPa đến 15 MPa), ảnh hưởng trực tiếp đến trọng lượng và kích thước ổn định của sản phẩm.

Xem thêm: Sản phẩm gạch thẻ không nung Khai Phong 190x90x55 mm

Ứng dụng kích thước trong công trình thực tế

Trong các dự án lớn, việc kiểm soát kích thước gạch không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn là yếu tố then chốt trong quản lý dự án.

Tại dự án Trung tâm huấn luyện Cảnh sát biển vùng 2, khối lượng tường xây lên đến hàng chục nghìn m², yêu cầu gạch thẻ 190×90×55mm đạt đồng nhất cao về kích thước và cường độ nén. Sự ổn định kích thước giúp các đội thợ làm việc song song nhiều phân khu mà không cần điều chỉnh định mức hoặc phương án xây riêng cho từng khu vực.

Tại dự án sân bay Chu Lai (Cảng hàng không Chu Lai), tiêu chuẩn kỹ thuật của công trình yêu cầu vật liệu phải đáp ứng TCVN 6477:2022. Việc sử dụng gạch thẻ không nung có kích thước chuẩn giúp tối ưu hóa kế hoạch cung ứng vật tư, kiểm soát dự trữ tại công trường và đảm bảo tiến độ tổng thể.

Xem thêm: Dự án cung cấp 2 triệu viên gạch thẻ không nung thi công hạng mục sân bay Chu Lai

Xem thêm: Dự án cung cấp 1,5 triệu viên gạch thẻ không nung thi công hạng mục Cảnh sát biển vùng 2

Bảng so sánh ảnh hưởng của kích thước đến thi công

Định mức sử dụng gạch theo kích thước

Đối với gạch kích thước 190×90×55mm, định mức tiêu thụ trên thực tế như sau:

Lưu ý quan trọng về định mức: Con số trên chưa bao gồm hao hụt do cắt gạch tại góc tường, vị trí cửa và các chi tiết kiến trúc. Trong thực tế, cần cộng thêm 3–5% hao hụt vận chuyển và thi công. Đối với tường nhiều góc và ô cửa, tỷ lệ hao hụt có thể lên đến 7–8%.

Công thức tính khối lượng gạch cho dự án:

Số viên cần mua = (Diện tích tường thực × Định mức/m²) × (1 + Hệ số hao hụt)

Ví dụ: Tường 10 diện tích 100m², hao hụt 5%:

100 × 57 × 1,05 = 5.985 viên (làm tròn lên 6.000 viên)

Kinh nghiệm chọn kích thước gạch phù hợp

Để lựa chọn đúng kích thước gạch cho từng công trình, các kỹ sư và nhà thầu cần cân nhắc đồng thời nhiều yếu tố:

1. Đối chiếu với bản vẽ thiết kế: Kiểm tra chiều dày tường thiết kế (sau trát), cao độ các hạng mục, vị trí ô cửa. Nếu thiết kế dùng hệ modul 200mm, gạch 190×90×55mm là lựa chọn hiển nhiên.

2. Xem xét yêu cầu kết cấu: Tường chịu lực cần gạch có cường độ nén cao hơn (≥7,5 MPa), trong khi tường ngăn nội thất có thể dùng loại cường độ thấp hơn (≥5 MPa). Cùng kích thước nhưng cấp cường độ khác nhau.

3. Kiểm tra nguồn cung cấp: Trước khi ký hợp đồng cung cấp vật tư, yêu cầu nhà cung cấp gửi mẫu đại diện lô hàng để kiểm tra kích thước thực tế. Đây là bước tối quan trọng mà nhiều nhà thầu bỏ qua vì tiết kiệm thời gian.

4. Lấy mẫu kiểm tra định kỳ: Trong quá trình thi công, theo khuyến cáo của Viện Vật liệu Xây dựng (IBST), nên lấy mẫu kiểm tra cường độ nén và kích thước theo lô với tần suất ít nhất 1 lần/100m³ hoặc mỗi khi có lô hàng mới nhập công trường.

5. Lưu ý điều kiện bảo quản: Gạch thẻ không nung cần được bảo quản trên mặt bằng phẳng, che mưa nắng trực tiếp. Gạch bị ngâm nước trước khi sử dụng hoặc bị phơi nắng quá mức có thể bị nứt vi mô ảnh hưởng đến độ ổn định kích thước khi xây.

Xem thêm: Báo giá gạch thẻ đặc không nung Khai Phong

FAQ – Kích thước gạch thẻ không nung

Kích thước tiêu chuẩn phổ biến nhất là bao nhiêu? Là 190×90×55mm, phù hợp với hầu hết các loại công trình dân dụng và công nghiệp tại Việt Nam.

1m² tường 10 cần bao nhiêu viên gạch? Khoảng 55–60 viên, chưa bao gồm hao hụt. Nên dự trù thêm 5–7% để bù hao hụt thi công.

Sai số kích thước cho phép là bao nhiêu? Theo QCVN 16:2023/BXD: ±3mm cho chiều dài, ±2mm cho chiều rộng và chiều cao.

Gạch thẻ không nung có kích thước khác gạch nung truyền thống không? Về kích thước danh nghĩa, gạch thẻ không nung 190×90×55mm tương đương với gạch thẻ nung truyền thống (thường 200×100×60mm khi chưa kể co ngót sau nung). Sự khác biệt nằm ở độ ổn định kích thước: gạch không nung ổn định hơn do không bị co ngót nhiệt trong lò nung.

Nên chọn gạch đặc hay gạch rỗng? Với gạch thẻ kích thước 190×90×55mm, hầu hết sản phẩm trên thị trường là gạch đặc. Gạch đặc có kích thước ổn định hơn và phù hợp hơn cho tường chịu lực. Gạch rỗng thường xuất hiện ở các dòng kích thước lớn hơn (gạch block).

Xem thêm: Sản phẩm gạch không nung Khai Phong

Kết luận

Kích thước gạch thẻ không nung, tưởng chừng là thông số kỹ thuật đơn giản, thực chất là yếu tố nền tảng chi phối toàn bộ chất lượng và hiệu quả thi công tường xây. Từ tính toán định mức vật liệu, lên kế hoạch cung ứng, tổ chức nhân công cho đến kiểm soát chất lượng công trình – tất cả đều bắt đầu từ việc hiểu đúng và chọn đúng kích thước.

Kích thước 190×90×55mm hiện là tiêu chuẩn de facto cho gạch thẻ không nung tại Việt Nam nhờ sự hội tụ hoàn hảo giữa tính đồng bộ modul xây dựng, hiệu quả lao động, tối ưu chi phí và nguồn cung ổn định. Đối với các nhà thầu, kỹ sư và chủ đầu tư, việc kiểm soát kích thước gạch không chỉ là tuân thủ quy chuẩn – đó là bảo vệ chất lượng công trình và tối ưu hóa đầu tư dài hạn.

---

NHÀ MÁY GẠCH KHÔNG NUNG KHAI PHONG

Chuyên sản xuất và cung cấp các dòng gạch không nung đạt tiêu chuẩn chất lượng TCVN 6477:2022, thân thiện với môi trường, kiểm soát kích thước nghiêm ngặt ±1mm.

Nhà máy: Thôn Đông Yên, Núi Thành, Quảng Nam
Văn phòng: 52, Bờ Bao 1, Phường Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh
Điện thoại: 0963 155 339
Website: https://gachkhongnungkp.com/
Thuộc Trần Doãn Group: https://trandoangroup.com/

Tài liệu tham khảo