Cùng tìm hiểu những ứng dụng gạch block không nung trong xây dựng như: ứng dụng gạch block không nung xây móng nhà, ứng dụng gạch block không nung xây tường bao, ứng dụng gạch block không nung xây tường chịu lực, ứng dụng gạch block không nung xây tường rào… từ gạch không nung Khai Phong nhé;
Giới thiệu: Vì sao ứng dụng gạch block không nung ngày càng phổ biến?
Xu hướng vật liệu xây dựng không nung
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và phát triển bền vững, ngành xây dựng Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ từ các vật liệu truyền thống sang các giải pháp hiện đại, thân thiện với môi trường. Nghị định 04/2012/NĐ-CP của Chính phủ về việc hạn chế sản xuất gạch đất sét nung đã đánh dấu bước ngoặt quan trọng, thúc đẩy việc nghiên cứu và ứng dụng các vật liệu xây không nung[1].
Theo báo cáo của Hiệp hội Vật liệu Xây dựng Việt Nam, tỷ trọng vật liệu xây không nung trong xây dựng nhà ở đã tăng từ 15% năm 2010 lên 45% năm 2023, và dự kiến sẽ đạt 60-70% vào năm 2030[2]. Xu hướng này không chỉ xuất phát từ áp lực pháp lý mà còn từ nhu cầu thực tế của thị trường về các giải pháp xây dựng hiệu quả, kinh tế và bền vững.
Yêu cầu giảm chi phí, giảm tải trọng, thi công nhanh
Ngành xây dựng hiện đại đặt ra những yêu cầu ngày càng cao:
Giảm chi phí tổng thể: Chi phí đất đai, vật liệu, nhân công liên tục tăng, đòi hỏi tối ưu hóa từng hạng mục. Nghiên cứu của Trần Văn Hùng (2022) cho thấy việc sử dụng vật liệu không nung có thể giảm 15-25% chi phí xây thô so với vật liệu truyền thống[3].
Giảm tải trọng công trình: Với xu hướng xây dựng nhà cao tầng trên nền đất yếu, việc giảm trọng lượng tường xây giúp tiết kiệm đáng kể chi phí móng và kết cấu.
Rút ngắn thời gian thi công: Thời gian là tiền bạc. Các vật liệu có kích thước lớn, dễ thi công giúp giảm 30-50% thời gian xây dựng, tiết kiệm chi phí nhân công và nhanh chóng đưa công trình vào sử dụng.
Đáp ứng tiêu chuẩn xanh: Các dự án hiện nay ngày càng hướng tới chứng chỉ công trình xanh (LEED, LOTUS…), đòi hỏi sử dụng vật liệu thân thiện môi trường.
Vai trò của gạch block không nung trong xây dựng hiện đại
Gạch block không nung đã nổi lên như một giải pháp toàn diện, đáp ứng đồng thời các yêu cầu về kỹ thuật, kinh tế và môi trường. Với đặc tính vượt trội như kích thước lớn, trọng lượng nhẹ, cách nhiệt tốt, và không cần qua quá trình nung, gạch block đang dần trở thành lựa chọn ưu tiên trong hầu hết các hạng mục xây dựng – từ nhà ở dân dụng đến công trình công nghiệp, từ tường ngăn đến tường chịu lực.
Tuy nhiên, để phát huy tối đa ưu điểm và đảm bảo an toàn kỹ thuật, việc hiểu rõ các ứng dụng phù hợp của gạch block không nung là vô cùng quan trọng. Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về các ứng dụng chính, giúp chủ đầu tư, nhà thầu và người tự xây nhà có thông tin chính xác để đưa ra quyết định.
Tổng quan các nhóm ứng dụng chính của gạch block không nung
Phân nhóm ứng dụng theo hạng mục công trình
Ứng dụng gạch block không nung có thể được phân loại theo các hạng mục cụ thể trong công trình:
Nhóm 1: Ứng dụng cho tường
- Tường bao (tường ngoài)
- Tường ngăn (tường trong nhà)
- Tường chắn, tường rào
- Tường trang trí
Nhóm 2: Ứng dụng cho móng và phần nền
- Tường móng (trên móng bê tông)
- Cổ móng
- Tường hầm (có điều kiện)
Nhóm 3: Ứng dụng theo loại công trình
- Nhà ở dân dụng (1-4 tầng)
- Nhà xưởng, kho bãi
- Công trình công cộng
- Công trình nông nghiệp
Nhóm 4: Ứng dụng đặc biệt
- Gạch lát sân, lối đi
- Ốp trang trí
- Kè, bờ kênh
Phân nhóm theo mức độ chịu lực
Một cách phân loại quan trọng khác là dựa trên khả năng chịu lực:
Ứng dụng chịu lực:
- Tường chịu lực chính (nhà 1-3 tầng)
- Cột, trụ gạch (công trình nhỏ)
- Yêu cầu gạch cường độ cao M100-M150
Ứng dụng không chịu lực hoặc chịu lực nhỏ:
- Tường ngăn
- Vách ngăn phòng
- Tường trang trí
- Có thể dùng gạch M50-M75
Ứng dụng phụ trợ:
- Tường rào, tường chắn
- Lát sân, lối đi
- Linh hoạt về cường độ
Dẫn dắt sang từng bài ứng dụng chi tiết
Trong các phần tiếp theo, chúng ta sẽ đi sâu vào từng nhóm ứng dụng cụ thể, phân tích:
- Điều kiện kỹ thuật để sử dụng gạch block
- Lợi ích và hạn chế của từng ứng dụng
- Những lưu ý quan trọng khi thi công
- Các sai lầm cần tránh
Mỗi ứng dụng có yêu cầu kỹ thuật riêng, và việc sử dụng đúng mục đích là chìa khóa để đảm bảo cả chất lượng lẫn an toàn công trình.
Ứng dụng gạch block không nung xây tường
Tường bao (tường ngoài)
Đây là ứng dụng phổ biến và quan trọng nhất của gạch block không nung. Tường bao là tường ngoài của công trình, có chức năng:
Chức năng kỹ thuật:
- Chịu một phần tải trọng thẳng đứng (nếu là tường chịu lực)
- Chống gió, mưa, bụi bẩn
- Cách nhiệt, cách âm
- Tạo hình dáng kiến trúc cho công trình
Ưu điểm khi dùng gạch block:
- Kích thước lớn (390×190×190mm) giúp thi công nhanh 3-4 lần so với gạch đất nung
- Cấu trúc rỗng (3-6 lỗ) tạo lớp không khí cách nhiệt hiệu quả
- Bề mặt phẳng, dễ hoàn thiện
- Giảm 20-30% trọng lượng tường so với gạch đất nung
Yêu cầu kỹ thuật:
- Gạch cường độ M75-M100 cho nhà 1-3 tầng
- Độ dày tường thường 190mm
- Cần có lớp trát bảo vệ bên ngoài
Ứng dụng điển hình: Nhà ở dân dụng, nhà xưởng, trường học, bệnh viện…
Tường ngăn (tường trong nhà)
Tường ngăn là tường bên trong công trình, chia không gian thành các phòng riêng biệt.
Chức năng:
- Ngăn không gian
- Cách âm giữa các phòng
- Không chịu lực hoặc chịu lực rất nhỏ (chỉ trọng lượng bản thân)
Ưu điểm gạch block cho tường ngăn:
- Có thể dùng gạch mỏng (100-140mm) để tối ưu diện tích sử dụng
- Nhẹ, giảm tải trọng lên sàn
- Thi công nhanh
- Vẫn đảm bảo cách âm tốt nhờ độ dày 190mm (nếu dùng gạch 390×190×100)
Lựa chọn phù hợp:
- Gạch 390×190×100 (6 lỗ): Tiết kiệm diện tích tối đa
- Gạch 390×190×140: Cân bằng giữa độ dày và cách âm
- Cường độ M50-M75 là đủ
Công trình dân dụng & công nghiệp
Công trình dân dụng:
- Nhà ở (1-4 tầng)
- Biệt thự
- Nhà liền kề, nhà phố
- Chung cư thấp tầng
Công trình công nghiệp:
- Nhà xưởng sản xuất
- Kho hàng
- Nhà để xe, garage
- Trạm biến áp, trạm bơm
Đặc điểm chung: Tất cả đều có diện tích tường lớn, yêu cầu thi công nhanh, chi phí hợp lý. Gạch block không nung là giải pháp tối ưu cho các công trình này.
Lợi ích khi dùng gạch block cho hạng mục tường
Về kỹ thuật:
- Cường độ chịu nén đủ (40-150 kg/cm²)
- Cách nhiệt, cách âm tốt nhờ cấu trúc rỗng
- Chống cháy cấp A (vật liệu không cháy)
- Ít co ngót, ít nứt
Về kinh tế:
- Giảm 20-30% chi phí so với gạch đất nung (tính cả vật liệu + nhân công)
- Tiết kiệm 30-40% vữa xây nhờ số mối nối ít
- Rút ngắn 40-50% thời gian thi công
Về môi trường:
- Không nung → tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải CO2
- Tái sử dụng phế phẩm công nghiệp (tro bay, xỉ lò) trong sản xuất
- Góp phần bảo vệ đất canh tác
Để hiểu chi tiết hơn về quy trình thi công, lựa chọn vật liệu và các lưu ý kỹ thuật, bạn có thể tham khảo bài viết chuyên sâu về gạch block không nung xây tường.
Ứng dụng gạch block không nung xây tường chịu lực
Khái niệm tường chịu lực
Tường chịu lực là tường có nhiệm vụ chịu tải trọng thẳng đứng từ sàn, mái, tầng trên và truyền xuống móng. Khác với tường ngăn chỉ chịu trọng lượng bản thân, tường chịu lực phải đảm bảo khả năng chịu nén cao và độ ổn định theo thời gian.
Phân loại công trình theo tường chịu lực:
Hệ tường chịu lực: Toàn bộ tải trọng do tường gánh (nhà 1-3 tầng phổ biến ở nông thôn)
Hệ khung – tường: Kết hợp cột, dầm bê tông cốt thép với tường xây (nhà 2-4 tầng ở đô thị)
Hệ khung thuần túy: Cột, dầm chịu hết tải, tường chỉ là vách ngăn (nhà cao tầng, chung cư)
Điều kiện kỹ thuật để sử dụng gạch block
Gạch block không nung CÓ THỂ được sử dụng cho tường chịu lực với các điều kiện nghiêm ngặt:
Điều kiện 1: Cường độ gạch
- Tối thiểu M75 (75 kg/cm²) cho nhà 1-2 tầng
- M100 (100 kg/cm²) cho nhà 3 tầng
- M150 (150 kg/cm²) cho vị trí chịu tải lớn
Điều kiện 2: Loại công trình
- Nhà thấp tầng (1-3 tầng)
- Tải trọng nhỏ đến trung bình
- Không nằm trong vùng địa chấn cấp VII trở lên
Điều kiện 3: Thiết kế hợp lý
- Phải có bản tính toán kết cấu của kỹ sư
- Độ dày tường đủ (thường 190mm)
- Có dầm đai, dầm móng liên kết
- Khoảng cách giữa các gối tựa (cột, tường ngang) phù hợp
Điều kiện 4: Thi công đúng kỹ thuật
- Vữa xây đủ cường độ (xi măng PC40, tỷ lệ 1:3)
- Xây đan mạch, thẳng đứng
- Có biện pháp tăng cường tại góc, chỗ giao nhau
Cảnh báo không dùng sai mục đích chịu lực
KHÔNG NÊN sử dụng gạch block không nung cho tường chịu lực trong các trường hợp:
✗ Nhà từ 4 tầng trở lên (nên dùng hệ khung BTCT)
✗ Công trình có tải trọng đặc biệt lớn (kho chứa hàng nặng, bể nước trên mái…)
✗ Vùng có hoạt động địa chấn mạnh
✗ Gạch không đạt cường độ thiết kế
✗ Không có bản tính toán kết cấu chính thức
✗ Thợ thi công không có tay nghề
Hậu quả khi dùng sai:
- Tường nứt do chịu tải quá mức
- Lún không đều
- Nguy cơ sập đổ trong động đất
- Không được cấp giấy phép xây dựng hoặc giấy phép sử dụng
Khuyến nghị: Luôn tham khảo ý kiến kỹ sư kết cấu trước khi quyết định sử dụng gạch block cho tường chịu lực. Tham khảo chi tiết tại bài viết gạch block không nung xây tường chịu lực.
Ứng dụng gạch block không nung trong hạng mục móng nhà
Phân biệt: Móng chính và Tường móng / Cổ móng
Đây là vấn đề gây nhầm lẫn nhiều nhất khi bàn về ứng dụng gạch block không nung:
Móng chính (Móng bê tông cốt thép):
- Là bộ phận chịu lực chính, nằm dưới đất
- Truyền tải tải trọng từ thượng tầng xuống nền
- Luôn luôn làm bằng bê tông cốt thép
- TUYỆT ĐỐI KHÔNG dùng gạch block thay thế
Tường móng / Cổ móng:
- Là phần tường xây trên móng BTCT
- Chức năng: nâng cao, ngăn đất, chống ẩm
- Không chịu tải trọng chính
- CÓ THỂ dùng gạch block với điều kiện
Sơ đồ phân biệt:
[Tường thân nhà – Gạch block]
↓
[Dầm đai BTCT] ← Chịu lực chính
↓
[Tường móng – Gạch block CÓ THỂ dùng]
↓
[Móng BTCT] ← Chịu lực chính – BẮT BUỘC
↓
[Nền đất]
Khi nào có thể sử dụng gạch block
Trường hợp ĐƯỢC PHÉP sử dụng gạch block không nung:
✓ Tường móng (trên móng BTCT):
- Chiều cao 20-60cm từ đỉnh móng lên mặt đất
- Dùng gạch M100-M150
- Có lớp chống thấm đầy đủ
- Phù hợp với nhà 1-2 tầng
✓ Cổ móng:
- Phần chuyển tiếp từ móng lên tường
- Cao 10-30cm
- Có dầm móng hoặc dầm đai BTCT bên trên
✓ Phần tường trên mặt đất:
- Từ mặt đất hoàn thiện trở lên
- Không tiếp xúc với đất, ẩm
- Hoàn toàn an toàn và được khuyến khích
Khi nào KHÔNG nên sử dụng
Trường hợp TUYỆT ĐỐI KHÔNG dùng:
✗ Thay thế móng bê tông cốt thép chịu lực chính
✗ Nhà từ 3 tầng trở lên
✗ Nền đất yếu (sét, bùn, đất lấp)
✗ Vùng ngập nước, ven sông, ven biển
✗ Không có điều kiện chống thấm đúng kỹ thuật
✗ Công trình quan trọng (trường học, bệnh viện…)
Lý do:
- Cường độ không đủ so với yêu cầu móng
- Độ bền trong môi trường ẩm kém
- Không có cốt thép chịu kéo
- Nguy cơ an toàn cao
Xem phân tích chi tiết tại gạch block không nung xây móng nhà.
Ứng dụng gạch block không nung xây nhà ở dân dụng
Các hạng mục trong nhà có thể dùng gạch block
Khi xây nhà bằng gạch block không nung, các hạng mục có thể ứng dụng:
- Tường bao (tường ngoài):
- Gạch 390×190×190, cường độ M75-M100
- Cách nhiệt, cách âm tốt
- Giảm chi phí điều hòa 15-20%
- Tường ngăn (tường trong):
- Gạch 390×190×100 hoặc 390×190×140
- Tiết kiệm diện tích sử dụng
- Thi công nhanh, sạch sẽ
- Tường rào:
- Gạch 390×190×190 hoặc gạch chỉ
- Bền đẹp, dễ hoàn thiện
- Có thể ốp gạch trang trí hoặc sơn
- Tường móng (có điều kiện):
- Trên móng BTCT
- Gạch M100-M150
- Phải chống thấm kỹ
- Tầng hầm (hạn chế):
- Chỉ nên dùng cho tường không chịu áp lực đất
- Phải có kết cấu BTCT chịu lực chính
- Chống thấm đặc biệt tốt
Các hạng mục KHÔNG NÊN dùng gạch block:
- Móng chịu lực chính
- Cột (nên dùng BTCT)
- Dầm (nên dùng BTCT)
- Sàn
- Mái
Lợi ích tổng thể khi xây nhà bằng gạch block
Lợi ích kinh tế:
Tiết kiệm 15-25% chi phí xây thô so với gạch đất nung:
- Giá vật liệu thấp hơn 10-15%
- Giảm 30-40% vữa xây
- Giảm 40-50% chi phí nhân công
- Rút ngắn thời gian thi công → tiết kiệm chi phí quản lý
Ví dụ cụ thể cho nhà 100m² sàn:
- Chi phí xây gạch đất nung: ~180-200 triệu
- Chi phí xây gạch block: ~150-170 triệu
- Tiết kiệm: 30 triệu đồng
Lợi ích kỹ thuật:
- Giảm 20-30% trọng lượng công trình → tiết kiệm móng, kết cấu
- Cách nhiệt tốt hơn 25-30% → giảm chi phí điều hòa
- Cách âm đạt 40-45 dB (tốt với nhà ở)
- Chống cháy cấp A
- Ít co ngót, ít nứt hơn gạch đất nung
Lợi ích thi công:
- Thi công nhanh gấp 3-4 lần gạch đất nung
- Bề mặt phẳng, giảm lớp trát 30-40%
- Ít bụi bẩn, sạch sẽ hơn
- Dễ cắt, chỉnh sửa khi cần
Phù hợp với nhà thấp tầng, nhà ở dân dụng
Gạch block không nung đặc biệt phù hợp với:
Nhà 1-2 tầng:
- Hoàn toàn an toàn, không cần lo ngại về kết cấu
- Có thể dùng hệ tường chịu lực hoặc hệ khung – tường
- Tối ưu nhất về kinh tế
Nhà 3 tầng:
- Nên dùng hệ khung BTCT
- Gạch block dùng cho tường ngăn
- Phải có bản tính toán kết cấu
Nhà 4 tầng trở lên:
- Bắt buộc hệ khung BTCT
- Gạch block chỉ dùng cho tường ngăn, không chịu lực
Tìm hiểu toàn diện về quy trình, chi phí và kinh nghiệm xây nhà bằng vật liệu này tại gạch block không nung xây nhà.
Điều kiện bắt buộc khi ứng dụng gạch block không nung trong xây dựng
Gạch phải đạt tiêu chuẩn
Điều kiện tiên quyết để ứng dụng gạch block không nung an toàn và hiệu quả là gạch phải đạt tiêu chuẩn TCVN 6477:2016.
Yêu cầu bắt buộc:
Giấy chứng nhận hợp quy: Nhà sản xuất phải có giấy công bố hợp quy sản phẩm theo Thông tư 28/2012/TT-BKHCN[4].
Kết quả thử nghiệm: Gạch phải có kết quả thử nghiệm cường độ nén, độ hút nước từ phòng lab có chứng nhận.
Tem nhãn rõ ràng: Mỗi viên gạch hoặc pallet gạch phải có tem ghi rõ:
- Tên nhà sản xuất
- Cường độ (M40, M75, M100…)
- Kích thước
- Ngày sản xuất
Kiểm tra tại công trường:
- Kiểm tra ngoại quan (không nứt, sứt mẻ)
- Đo kích thước (sai lệch ≤ ±3mm)
- Gõ nghe âm thanh (trong trẻo, không khô đục)
- Lấy mẫu thử nghiệm nếu công trình quan trọng
Lựa chọn đúng loại, đúng kích thước
Lựa chọn theo mục đích sử dụng:
| Ứng dụng | Loại gạch | Cường độ | Kích thước |
| Tường chịu lực | Block 2-3 lỗ | M100-M150 | 390×190×190 |
| Tường bao | Block 3-6 lỗ | M75-M100 | 390×190×190 |
| Tường ngăn | Block 6 lỗ | M50-M75 | 390×190×100 |
| Tường móng | Block đặc/2 lỗ | M100-M150 | 390×190×190 |
| Tường rào | Block 3 lỗ | M75 | 390×190×190 |
Nguyên tắc chung:
- Càng chịu lực nhiều → càng cần cường độ cao, số lỗ ít
- Càng cần cách nhiệt → càng ưu tiên số lỗ nhiều
- Càng cần tiết kiệm diện tích → càng dùng gạch mỏng (100-140mm)
Thi công đúng kỹ thuật, không lạm dụng
Quy trình thi công chuẩn:
- Chuẩn bị: Làm sạch mặt móng/sàn, lập dây căng
- Trộn vữa: Xi măng PC40, tỷ lệ 1:3 hoặc 1:4
- Xây: Đan mạch, độ dày vữa 10mm, kiểm tra thẳng đứng thường xuyên
- Bảo dưỡng: Tưới nước 2-3 ngày sau khi xây
- Hoàn thiện: Trát, sơn sau khi vữa xây đông cứng (7 ngày)
Các sai lầm phải tránh:
✗ Xây gạch non (chưa đủ 28 ngày tuổi)
✗ Vữa xây quá loãng (tỷ lệ xi măng thấp)
✗ Không đan mạch
✗ Xây quá cao trong một ngày (>1.2m)
✗ Không kiểm tra độ thẳng đứng
✗ Dùng gạch ướt, hút nước quá nhiều
Tham khảo đầy đủ các quy định kỹ thuật tại tiêu chuẩn gạch block không nung.
So sánh ứng dụng gạch block không nung và gạch đất nung truyền thống
Phạm vi ứng dụng
| Hạng mục | Gạch đất nung | Gạch block không nung | Nhận xét |
| Tường bao | ✓ Tốt | ✓ Rất tốt | Block ưu việt hơn về cách nhiệt |
| Tường ngăn | ✓ Tốt | ✓ Rất tốt | Block tiết kiệm diện tích hơn |
| Tường chịu lực | ✓ Tốt (≤3 tầng) | ✓ Tốt (≤3 tầng) | Tương đương |
| Móng | ✓ Được dùng | ✗ Hạn chế | Đất nung chịu ẩm tốt hơn |
| Tường rào | ✓ Tốt | ✓ Tốt | Tương đương |
| Lát sân | ✓ Phổ biến | ✓ Ít phổ biến | Đất nung chống trơn tốt hơn |
| Ốp trang trí | ✓ Đa dạng | ✓ Hạn chế | Đất nung có nhiều màu sắc |
Kết luận: Gạch block không nung phù hợp với hầu hết các ứng dụng trong xây dựng nhà ở và công trình dân dụng, trừ một số hạng mục đặc biệt như móng chịu lực chính hay các vị trí chịu ẩm nặng.
Hiệu quả kinh tế
So sánh chi phí (cho 100m² tường):
Gạch đất nung:
- Gạch: 7.200 viên × 1.500đ = 10.800.000đ
- Vữa xây: 4.5 m³ × 800.000đ = 3.600.000đ
- Nhân công: 100 m² × 80.000đ = 8.000.000đ
- Tổng: 22.400.000đ
Gạch block không nung:
- Gạch: 1.300 viên × 6.000đ = 7.800.000đ
- Vữa xây: 2.5 m³ × 800.000đ = 2.000.000đ
- Nhân công: 100 m² × 50.000đ = 5.000.000đ
- Tổng: 14.800.000đ
Tiết kiệm: 7.600.000đ (34%)
Thời gian thi công:
- Gạch đất nung: 25-33 ngày (1 thợ)
- Gạch block: 10-12 ngày (1 thợ)
- Rút ngắn: 60-65%
Xu hướng chuyển dịch sang vật liệu không nung
Thực trạng:
Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, tỷ trọng vật liệu không nung trong xây dựng đã tăng đáng kể:
- Năm 2010: 15%
- Năm 2015: 28%
- Năm 2020: 38%
- Năm 2023: 45%
- Dự báo 2030: 60-70%
Động lực thúc đẩy:
Chính sách: Nghị định 04/2012/NĐ-CP, các quy hoạch vùng nguyên liệu đất sét
Kinh tế: Gạch block rẻ hơn, thi công nhanh hơn
Môi trường: Giảm phát thải, bảo vệ đất canh tác
Kỹ thuật: Chất lượng gạch block ngày càng tốt, đa dạng sản phẩm
Rào cản còn lại:
- Thói quen sử dụng gạch đất nung lâu đời
- Một số vùng nông thôn vẫn ưa chuộng gạch nung
- Thiếu hiểu biết về gạch block
Tuy nhiên, xu hướng chuyển dịch là không thể đảo ngược, và gạch block không nung sẽ dần trở thành vật liệu chủ đạo trong xây dựng Việt Nam.
Những sai lầm thường gặp khi ứng dụng gạch block không nung
Dùng sai vị trí chịu lực
Sai lầm 1: Dùng gạch block thay móng bê tông cốt thép
Hậu quả: Móng không đủ cường độ, công trình lún, nứt, nguy cơ sập đổ cao
Giải pháp: Luôn sử dụng BTCT cho móng chịu lực chính, chỉ dùng gạch block cho tường móng
Sai lầm 2: Dùng gạch cường độ thấp cho tường chịu lực
Hậu quả: Tường không đủ sức chịu tải, nứt sau vài năm
Giải pháp: Dùng gạch M100-M150 cho tường chịu lực, có bản tính toán kết cấu
Sai lầm 3: Xây nhà cao tầng bằng hệ tường chịu lực gạch block
Hậu quả: Vi phạm quy chuẩn, không an toàn, không được cấp giấy phép
Giải pháp: Nhà từ 4 tầng trở lên phải dùng hệ khung BTCT, gạch block chỉ làm tường ngăn
Không kiểm tra tiêu chuẩn
Sai lầm: Mua gạch giá rẻ không rõ nguồn gốc, không kiểm tra chất lượng
Hậu quả:
- Gạch không đủ cường độ
- Kích thước sai lệch lớn
- Độ hút nước cao, dễ thấm ẩm
- Tuổi thọ công trình giảm
Biểu hiện:
- Gạch có màu lốm đốm, không đồng đều
- Bề mặt sần sùi, nhiều lỗ khí
- Âm thanh khi gõ khô đục, không trong
- Dễ vỡ khi va đập nhẹ
Giải pháp:
- Chỉ mua gạch có giấy chứng nhận hợp quy
- Kiểm tra mẫu trước khi mua số lượng lớn
- Cân thử khối lượng, đo kích thước
- Lấy mẫu thử nghiệm tại lab nếu công trình quan trọng
Áp dụng máy móc, không theo thiết kế
Sai lầm: Thấy người khác xây thế nào thì làm theo, không tham khảo bản thiết kế hoặc kỹ sư
Hậu quả:
- Dùng sai loại gạch (cường độ không phù hợp)
- Xây sai kích thước tường
- Không có dầm đai, dầm móng cần thiết
- Kết cấu không an toàn
Ví dụ thực tế: Nhiều gia đình tự xây ở nông thôn, thấy nhà hàng xóm xây 3 tầng bằng gạch block không có cột nên làm theo. Kết quả: Sau 2-3 năm, tường nứt lan rộng, phải đập bỏ và làm lại hệ khung BTCT, tổn thất gấp 3-4 lần.
Giải pháp:
- Luôn có bản vẽ thiết kế cho công trình từ 2 tầng trở lên
- Tham khảo ý kiến kỹ sư kết cấu
- Tuân thủ đúng bản vẽ thi công
- Thuê nhà thầu có kinh nghiệm, uy tín
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Gạch block không nung dùng để làm gì?
Gạch block không nung có nhiều ứng dụng trong xây dựng:
Ứng dụng chính: ✓ Xây tường bao (tường ngoài)
✓ Xây tường ngăn (tường trong nhà)
✓ Xây tường chịu lực (nhà 1-3 tầng, có điều kiện)
✓ Xây tường rào, tường chắn
✓ Xây tường móng (trên móng BTCT, có điều kiện)
Ứng dụng phụ: ✓ Lát sân, lối đi
✓ Ốp trang trí
✓ Xây công trình phụ (nhà để xe, kho…)
Không nên dùng cho: ✗ Móng chịu lực chính
✗ Cột, dầm
✗ Sàn, mái
✗ Vị trí chịu ẩm nặng (hầm, bể nước…)
Có thể dùng gạch block cho toàn bộ công trình không?
Trả lời: KHÔNG thể dùng gạch block cho toàn bộ công trình.
Có thể dùng:
- Tất cả các hạng mục tường (bao, ngăn, rào…)
- Tường móng (trên móng BTCT)
Phải dùng BTCT:
- Móng chịu lực chính
- Cột
- Dầm (dầm móng, dầm đai, dầm sàn, dầm mái)
- Sàn
- Cầu thang
Kết cấu hợp lý của một ngôi nhà:
[Mái – Bê tông/thép]
↓
[Sàn tầng trên – BTCT]
↓
[Tường – Gạch block] + [Cột – BTCT]
↓
[Dầm đai – BTCT]
↓
[Tường móng – Gạch block CÓ THỂ]
↓
[Móng – BTCT BẮT BUỘC]
↓
[Nền đất]
Hạng mục nào không nên dùng gạch block không nung?
Các hạng mục TUYỆT ĐỐI KHÔNG NÊN dùng gạch block:
- Móng chịu lực chính: Luôn phải dùng BTCT
- Cột: Không đủ cường độ chịu nén tập trung
- Dầm: Không chịu uốn, không có cốt thép
- Sàn: Không thể tạo bản sàn phẳng chịu lực
- Cầu thang: Yêu cầu chịu uốn, chịu động
- Bể nước: Áp lực nước cao, cần BTCT chống thấm
- Tầng hầm sâu: Áp lực đất lớn, cần BTCT
- Kết cấu chịu lực đặc biệt: Vòm, mái vòm…
Các hạng mục HẠN CHẾ sử dụng:
- Tường hầm (chỉ dùng cho tường không chịu áp lực đất)
- Tường móng (chỉ dùng cho phần tường trên móng BTCT)
- Công trình từ 4 tầng trở lên (chỉ dùng cho tường ngăn)
- Vùng ngập nước (cần chống thấm đặc biệt tốt)
Kết luận
Tóm tắt các nhóm ứng dụng chính
Ứng dụng gạch block không nung rất đa dạng và phong phú, nhưng cần được sử dụng đúng mục đích:
Nhóm ứng dụng lý tưởng (khuyến khích):
- Tường bao, tường ngăn trong nhà ở 1-4 tầng
- Tường rào, tường chắn
- Tường ngăn trong nhà xưởng, kho bãi
- Công trình phụ (nhà để xe, kho…)
Nhóm ứng dụng có điều kiện (cần đánh giá kỹ):
- Tường chịu lực (nhà 1-3 tầng, phải có tính toán)
- Tường móng (trên móng BTCT, phải chống thấm)
- Công trình tại vùng ẩm (cần biện pháp đặc biệt)
Nhóm ứng dụng không phù hợp (cấm):
- Móng chịu lực chính
- Các cấu kiện chịu uốn (dầm, sàn…)
- Cột, trụ chịu tải lớn
- Bể chứa, hầm sâu
Nhấn mạnh nguyên tắc: Đúng hạng mục – đúng tiêu chuẩn – đúng kỹ thuật
Ba nguyên tắc vàng khi ứng dụng gạch block không nung:
- Đúng hạng mục:
- Hiểu rõ đặc tính vật liệu
- Lựa chọn ứng dụng phù hợp
- Không lạm dụng, sử dụng sai mục đích
- Đúng tiêu chuẩn:
- Gạch phải có giấy chứng nhận hợp quy
- Đạt TCVN 6477:2016
- Kiểm tra chất lượng trước khi sử dụng
- Đúng kỹ thuật:
- Thi công theo quy trình chuẩn
- Có giám sát kỹ thuật
- Tuân thủ bản vẽ thiết kế
Khi đáp ứng đủ ba nguyên tắc này, gạch block không nung sẽ phát huy tối đa ưu điểm, đảm bảo cả chất lượng, an toàn lẫn hiệu quả kinh tế.
Gợi ý đọc bài tổng quan
Để có cái nhìn hoàn chỉnh về gạch block không nung – từ lịch sử ra đời, quy trình sản xuất, đặc tính kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng đến triển vọng phát triển – bạn nên tham khảo bài viết tổng quan. Bài viết sẽ giúp bạn hiểu sâu hơn về loại vật liệu đang dần trở thành xu hướng chủ đạo trong xây dựng xanh và bền vững tại Việt Nam.
Tài liệu tham khảo
[1] Nghị định 04/2012/NĐ-CP. Về việc quy định cấm sản xuất, kinh doanh và sử dụng gạch đất sét nung trong hoạt động xây dựng. Chính phủ.
[2] Hiệp hội Vật liệu Xây dựng Việt Nam (2023). Báo cáo tình hình sản xuất và tiêu thụ vật liệu xây dựng giai đoạn 2020-2023. Hà Nội.
[3] Trần Văn Hùng (2022). “Phân tích hiệu quả kinh tế khi sử dụng vật liệu không nung trong xây dựng nhà ở”. Tạp chí Kinh tế Xây dựng, (8), tr. 34-41.
[4] Thông tư 28/2012/TT-BKHCN. Quy định về công bố hợp quy sản phẩm, hàng hóa. Bộ Khoa học và Công nghệ.
NHÀ MÁY GẠCH KHÔNG NUNG KHAI PHONG
Chuyên sản xuất và cung cấp các dòng gạch không nung đạt tiêu chuẩn chất lượng TCVN 6477:2022, thân thiện với môi trường, đáp ứng yêu cầu cho các công trình dân dụng và công nghiệp.
Nhà máy: Thôn Đông Yên, Núi Thành, TP. Đà Nẵng
Văn phòng: 52 Đường Bờ Bao 1, Phường Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh
Điện thoại: 0963 155 339
Website: https://gachkhongnungkp.com
Thuộc Tập đoàn Trần Doãn: https://trandoangroup.com
